Je suis Charles

medium_5357986064

De voormalige regering-Di Rupo had de”strijd tegen radicalisering” ingezet, maar premier Charles Michel wil zich profileren door nu een stap verder te gaan.

De conservatieven in België roeren zich

Opgezweept door hun achterban, lijden de conservatieve partijen aan zware profileringsdrang. Na een harde vuist gemaakt te hebben in het economische beleid, laat premier Charles Michel nu ook toe dat zijn rechtse coalitiepartners de kneukels van de ordehandhaving kraken. “Nationale veiligheid” is plots topprioriteit in een land dat naar de mening van de grootste bestuurspartij helemaal geen natie is.

Wiens brood Charles Michel eet, diens woord hij spreekt. De centrumrechtse federale regering van liberalen, Vlaamse christendemocraten en Vlaams-nationalisten steunt in dominante mate op de leiders van de Vlaamse KMO’s (MKB’s in Nederland). De woordvoerder van de Unie van Zelfstandige Ondernemers (Unizo), Karel van Eetvelt, had doorheen 2013 en 2014 herhaaldelijk onderstreept dat zijn achterban hoopt op nieuwe regering met een waar shockbeleid. Een “kamikazeregering” was nodig, opinieerde het Vlaams weekblad Knack. Een regering die alle onpopulaire liberale crisismaatregelen zoals een verhoging van de pensioenleeftijd, een verlaging van de uitkeringen, etc. erdoor zou jagen. Daar had Michel tijdens de verkiezings- en formatiestrijd wel oren naar.

De Waalse liberaal kwam met een gewaagd plan op de proppen. De druk en de frustratie van onderuit was na zeven jaar crisis dermate groot, dat de Vlaamse burgerij bereidwillig haar schouders onder het unieke kabinet-Michel heeft gezet. Een duivelspact, bij wijze van spreken, waarin de enige Franstalige partij de premier levert, de grootste partij de Vlaams-nationalisten zijn die België willen ontbinden, de trouwe christendemocraten aan boord blijven om alle linkse kritiek o, en de Vlaamse liberalen er enkel maar zijn om de nodige meerderheid te halen. De eerste centrumrechtse regering sinds het dieptepunt van de crisis van de jaren tachtig was geboren.

Charles Michel zou de publieke opinie tonen dat hij alle moeilijke knopen kon doorhakken. Al snel blijkt de conservatieve coalitie echter niet aan alle verwachtingen van de KMO-achterban en de Vlaamsgezinde radicalen te kunnen voldoen. De economische groei valt lager uit dan berekend. De begroting vertoont een groter gat dan beraamd. De vakbonden oefenen in één maand de eerste en grootste stakingsbeweging in jaren uit (1 massabetoging van meer dan 120.000, 3 regionale stakingen en 1 algemene staking). En ze beloven nog meer acties. De realiteit van het regeren in crisistijd, doet de rechtse coalitiepartners grijpen naar hun stokpaardjes: “orde” en “nultolerantie”.

Show of force

Men fluistert wel eens dat Michel niet de echte premier is. Dat België niet eens vanuit Brussel wordt bestuurd. Neen, de baas is N-VA-voorzitter en “schaduwpremier” Bart De Wever die vanuit het stadhuis in Antwerpen aan de touwtjes van de macht trekt. Je zou van de Vlaams-nationalisten verwachten dat zij de ‘communautaire’ kaart trekken, dat zij met andere woorden de politieke twisten tussen Franstalig en Nederlandstalige België zouden uitspelen in hun drang naar profilering. Echter, de deelname van de N-VA aan de federale regering maakt dat de communautaire strijdbijl voor enkele jaren is begraven. En nu alle grote sociale en economische dossiers onder druk van de vakbonden op de lange baan van het sociaal overleg zijn geschoven, stimuleert De Wever zijn partij om gevatte antwoorden te formuleren op veeleer rechtse symbooldossiers dan de Vlaamse of sociaaleconomische thema’s.

Burgemeester De Wever bijvoorbeeld vraagt al bijna twee jaar om soldaten in de steden in te zetten. Niet om zandzakken te stapelen bij natuurrampen en overstromingen, maar om in wijken te patrouilleren en wegen te controleren. Een eerste maal dat dit voorstel veel media-aandacht kreeg, was toen De Wever dreigde het leger in te zetten tegen kermishouders die een toegangsweg naar Antwerpen hadden geblokkeerd omdat zij niet akkoord gingen met de verplaatsing van de Sinksenfoor. Deze uiting van de burgemeester werd algemeen afgekeurd en kreeg geen gehoor bij de toenmalige federale overheid.

De belangrijkste aanleiding voor De Wever om vandaag de inzet van het leger te eisen, vormen de recente terreurdreigingen -en daden. Premier Michel heeft zich altijd geprofileerd als de premier die een breuk zou maken met het beleid van de Waalse sociaaldemocraten, en dat zou hij ook doen op het vlak van terreurbeleid. Zo geschiedde het dat sinds 2015 enkele tientallen paracommando’s, nu net het type soldaat dat De Wever had gevraagd, de Antwerpse joodse buurt bewaken, en dat de paracommando’s er in de haven trainingen mogen houden. Maar niet enkel daar, ook in Brussel en elders zet de regering elitesoldaten in om symbolische locaties te bewaken. Ongeveer 150 in totaal.

Kärcher

En dat is lang niet het enige. De regering-Michel heeft sinds kort haar eigen “nationale veiligheidsraad” waarin het kabinet van de eerste minister en de bevoegde ministers voor veiligheid, binnenland en defensie de terreurdreiging analyseren. Er wordt in het parlement gediscussieerd over de mogelijkheid meer en verregaander burgers af te luisteren, een databank met gegevens van verdachten op te zetten, agenten toe te laten met het dienstwapen naar huis te gaan, meer en sneller militairen in te zetten voor politie-opdrachten, etc. De raid in Verviers en Brussel op verschillende terreurverdachten waarbij twee vermeende “Syriëstrijders” om het leven zijn gekomen, moet aantonen dat dit allemaal de moeite loont.

Deze show die de conservatieven opvoeren heeft echter precedenten. Ze kadert in een algemene ontwikkeling in de richten van meer overheidsrepressie, meer media-aandacht voor terreur, de militaire en politieke destabilisering van het Midden-Oosten, etc. Hoeveel Michel en De Wever ook beweren dat zij breken met het beleid van de PS, heel wat van hun voorstellen hebben hun wortels in het beleid tegen “de radicalisering” van hun voorgangers. Zo had voormalig minister Milquet (CdH) al gepleit voor een veiligheidsraad. Het grote verschil is het “hek van de dam”-effect: terwijl onder vorige regeringen de verschillen tussen links en rechts de invoering van rechtse voorstellen belemmerden of vertraagden, is deze rechtse regering unisono voor een hard optreden.

Misschien wel symbolisch voor de relatie tussen de Franse aanslagen en de Belgische maatregelen is het feit dat de Belgische antiterreureenheden Franse middelen nodig hadden om hun operatie uit te voeren. Belgische politici kijken vaker over de grens en het beleid in Frankrijk strekt volgens veel rechtse politici dan ook tot voorbeeld. Heimelijk willen een aantal rechtse ministers ook wel eens met de Kärcher (hogedrukspuit) door de moeilijke wijken gaan, zoals voormalig Frans president Sarkozy zei over de Banlieues van Parijs.

Dat soortgelijk hard optreden in Frankrijk de bloedigste aanslag van individuele terreur in bijna vijftig jaar niet heeft kunnen vermijden, wordt zo maar even onder de mat van Charles’ regering geveegd. “Economie is politiek, en politiek is economie”, heet de uitdrukking. Of hoe het geen toeval is dat het opkomend Kärcher-beleid van de conservatieven een weerspiegeling is van het economische shockbeleid van het hardleers liberalisme.

photo credit: vincentdewolf via photopin cc